Przemoc domowa i urazy mózgu

Uraz mózgu to nie tylko ryzyko zawodowe kaskaderów i bokserów. To również jeden z wielu poważnych problemów zdrowotnych, często dotykający osoby doświadczające przemocy fizycznej w związku.

Jaki rodzaj przemocy fizycznej może powodować urazy mózgu?

Uderzenia w głowę, szyję i twarz, potrząsanie i szarpanie, duszenie i topienie przez partnera, a także uderzenie głową o ścianę, podłogę, meble lub inną twardą powierzchnię przez osobę poszkodowaną przemocą to te rodzaje przemocy fizycznej, które mogą prowadzić do urazów mózgu u osoby doświadczającej przemocy. Duszenie jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia, zwłaszcza, gdy w jego wyniku tracimy przytomność lub mimowolnie oddamy mocz lub stolec. Oznacza to, że możemy być o krok od śmierci z powodu braku dostępu tlenu do mózgu. Duszenie prowadzące do utraty przytomności zwiększa również ryzyko śmierci w ciągu kolejnych 24 do 48 godzin z powodu udaru mózgu, zakrzepów lub udławienia się własnymi wymiocinami.

Jakie są najczęstsze objawy urazu mózgu u osób dotknętych przemocą fizyczną?

Najczęstszę objawy urazu mózgu u osób doświadczających przemocy fizycznej to bóle głowy, chroniczne zmęczenie, problemy z pamięcią i koncentracją, depresja i trudności w komunikacji z otoczeniem. Lista problemów zdrowotnych związanych z urazem mózgu jest jednak znacznie dłuższa i obejmuje również:

  • Problemy z uczeniem się i przyswajaniem nowych informacji
  • Obniżoną zdolność rozwiązywania problemów i myślenia abstrakcyjnego
  • Obniżoną zdolność myślenia perspektywicznego, planowania, ustanawiania celów i ich realizacji
  • Poczucie, że nie jesteśmy w stanie myśleć logicznie
  • Impulsywność i poczucie ogólnej dezorganizacji
  • Problemy z czytaniem, pisaniem i poprawną pisownią
  • Problemy z wysławianiem się – możemy mieć trudności ze znalezieniem właściwego słowa lub wypowiadaniem się w poprawny sposób
  • Problemy z kontrolą nad narządami mowy, np. językiem lub ustami
  • Trudności ze zrozumieniem pisanych lub mówionych treści
  • Problemy ze zrozumieniem i interpretacją języka mówionego i mowy ciała u innych
  • Brak motywacji i poczucia inicjatywy
  • Trudności w wyrażaniu prawidłowych emocji i nieodpowiednie reakcje – możemy np. śmiać się w odpowiedzi na poważny lub smutny temat, podnosić głos w miejscu, gdzie można mówić tylko szeptem itp.
  • Nagłe zmiany osobowości, temperamentu i zachowania
  • Wzmożona agresja lub stany lękowe
  • Nagły brak zahamowań
  • Nagłe poczucie smutku lub złości
  • Zmiany w sposobie wyrażania uczuć, np. poczucie braku emocji lub zwiększone odczuwanie emocji
  • Unikanie kontaktów z otoczeniem
  • Problemy ze snem
  • Wzmożona skłonność do irytacji i brak cierpliwości
  • Bóle głowy i szyi
  • Zaburzenia słuchu – utrata słuchu, szum lub dzwonienie w uszach
  • Nudności i wymioty
  • Zaburzenia wzroku – nieostre widzenie, widzenie podwójne, wrażliwość na bodźce wzrokowe, utrata wzroku
  • Problemy z równowagą i zawroty głowy
  • Zaburzenia węchu i smaku
  • Obniżenie koordynacji ruchowej
  • Problemy z utrzymaniem moczu lub kału
  • Wrażliwość na jaskrawe światło lub głośne, niespodziewane dźwięki
  • Ataki padaczki
  • Poczucie osłabienia lub utraty czucia w kończynach

Objawy urazu mózgu mogą wystąpić natychmiast po incydencie przemocy fizycznej lub w ciągu następnych kilku dni lub tygodni.

Dlaczego tak ważna jest jak najszybsza diagnoza i leczenie?

Po pierwsze, niezdiagnozowany i nieleczony uraz mózgu wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla zdrowia osoby poszkodowanej przemocą.

Po drugie, osoby dotknięte przemocą domową mogą napotykać na swojej drodze dodatkowe bariery ze strony otoczenia właśnie z powodu braku prawidłowej diagnozy. Niezdiagnozowane, nieleczone i błędnie interpretowane objawy urazów mózgu u osób doświadczajączych przemocy domowej mogą prowadzić do negatywnych i dyskryminacyjnych postaw ze strony instytucji pomocowych, które osobę poszkodowaną mogą postrzegać jako agresywną, nieprzewidywalną, chaotyczną, skłonną do histerii i ogólnie trudną we współpracy lub wręcz współwinną przemocy. Błędna interpretacja objawów urazów mózgu lub brak wiedzy o ich związku z przemocą domową wśród przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości może również zdyskredytować osobę poszkodowaną przemocą jako niewiarygodnego świadka w sprawach karnych lub nieudolnego, nieporadnego rodzica w sądzie rodzinnym.

Po trzecie, bez szybkiej i prawidłowej diagnozy i rehabilitacji, problemy zdrowotne, spowodowane urazem mózgu u osoby doświadczającej przemocy domowej, mogą zwiększyć jej zależność od sprawcy przemocy domowej i stać się jedną z wielu barier, które powstrzymają osoby dotknięte przemocą od uwolnienia się z przemocowego związku.

Doświadczasz przemocy fizycznej ze strony partnera?

Poniżej znajdziesz kilka pytań, które pomogą ocenić, czy jesteś osobą narażoną na uraz mózgu, jeśli doświadczasz przemocy fizycznej w związku:

  • Czy kiedykolwiek doświadczyłaś/eś uderzenia w twarz lub głowę?
  • Czy kiedykolwiek zostałaś/eś popchnięta/ty i uderzyłaś/eś głową w ścianę, podłogę lub inną powierzchnię lub przedmiot?
  • Czy kiedykolwiek doświadczyłaś/eś potrząsania lub szarpania ze strony partnera?
  • Czy kiedykolwiek doświadczyłaś/eś duszenia lub topienia to tego stopnia, że trudno było Ci oddychać?
  • Czy kiedykolwiek straciłaś/eś w wyniku powyższych rodzajów przemocy przytomność?

Jeśli odpowiedziałaś/eś twierdząco na jedno lub więcej z powyższych pytań, pomyśl:

  • Czy masz problemy z koncentracją uwagi lub pamięcią?
  • Czy masz problemy z wykonywaniem codziennych czynności lub podejmowaniem decyzji?
  • Czy radzenie sobie ze stresem jest dla Ciebie trudniejsze, niż kiedyś?
  • Czy jesteś w stanie przeprowadzać do końca projekty i przedsięwzięcia lub cele, których się podejmujesz?
  • Czy słyszysz od osób najbliższych, że ostatnio nie jesteś sobą lub, że Twoje zachowanie bardzo sie zmieniło?
  • Czy Twój partner-przemocowiec mówi Ci, że zmieniłaś/eś się na gorsze w ostatnim czasie i używa tego jako usprawiedliwienia dla przemocy, której Cię poddaje?
  • Czy odczuwasz nagłe, niespodziewane zmiany nastroju, których nie jesteś w stanie zrozumieć?
  • Czy cierpisz na nudności, wymioty lub inne problemy ze zdrowiem fizycznym?
  • Czy masz zawroty głowy lub problemy z równowagą?
  • Czy doświadczasz nawracających bóli główy i chronicznego zmęczenia?
  • Czy cierpisz na zaburzenia wzroku, słuchu, węchu lub smaku?

Tak, jak w przypadku wszystkich innych problemów zdrowotnych, osoby doświadczające powyżej opisanych rodzajów przemocy fizycznej i objawów zdrowotnych powinny niezwłocznie poszukać porady lekarskiej.

Mam również nadzieję, że wiedza o urazach mózgu jako jednego ze skutków przemocy domowej, z czasem dotrze do jak największej ilości osób i instytucji, tak aby zarówno osoby dotknięte przemocą domową i zagrożone z jej powodu urazami mózgu, jaki i ich otoczenie potrafiły rozpoznać, kiedy należy szukać pomocy lekarskiej pod kątem prawidłowej diagnozy i jak najszybszego leczenia i rehabilitacji.

Jeśli doświadczasz przemocy domowej, namiary na organizacje niosące pomoc znajdziesz tutaj.

Przeczytaj również o tym, jak pomagać osobom dotkniętym przemocą domową, aby nie zaszkodzić (kliknij tutaj) i jak rozpoznać, że bliska nam osoba doświadcza przemocy domowej (kliknij tutaj).

O tym, dlaczego osoby dotknięte przemocą domową nie odchodzą, przeczytasz tutaj. 

Jeśli chcesz do mnie napisać, kliknij tutaj. 

Korzystałam z następujących źródeł:

http://www.newyorker.com/news/news-desk/the-unseen-victims-of-traumatic-brain-injury-from-domestic-violence

http://vawnet.org/sc/traumatic-brain-injury-and-domestic-violence-understanding-intersections

http://vawnet.org/sites/default/files/assets/files/2016-10/HELPSScreeningTool.pdf

https://www.brainline.org/article/breaking-silence-violence-cause-and-consequence-traumatic-brain-injury

Print Friendly, PDF & Email

Dlaczego osoby doświadczające przemocy domowej nie odchodzą?

Osoby dotknięte przemocą domową często słyszą od bliskich: Dlaczego po prostu nie odejdziesz? Dlaczego jeszcze w tkwisz w tym związku? Dlaczego nie uciekniesz? No właśnie, dlaczego?

Oto kilka powodów, dla których osoby dowiadczające przemocy domowej nie odchodzą od jej sprawców:

  • Strach. Gdy doświadczamy przemocy domowej, w pewnym momencie zaczynamy dostrzegać, jak wielkie i realne niebezpieczeństwo stanowi dla nas partner przemocowiec. Życie w związku ze sprawcą przemocy domowej to życie w ciągłym strachu i niepewności, szczególnie, gdy przypuszczamy lub wiemy, że nasz partner jest w stanie spełnić groźby, które możemy często usłyszeć – groźby samobójstwa, groźby zabrania nam dzieci, groźby śmierci, gdy spróbujemy odejść. Pamiętajmy, że wystarczy tylko jedna groźba lub jeden przypadek użycia wobec nas przemocy fizycznej przez partnera przemocowca, aby wywołać w nas długotrwały strach przed tym, do czego może być zdolny. Paradoksalnie, często pozostanie w związku ze sprawcą przemocy domowej może wydawać się nam bezpieczniejszą opcją, niż rozstanie, które często może nieść ze sobą wysokie ryzyko śmierci z rąk partnera przemocowca.
  • Wysokie ryzyko morderstwa. Pamiętajmy, że przemoc domowa nie kończy się w momencie zakończenia przemocowego związku. Wręcz przeciwnie, przemoc domowa może prowadzić do morderstwa osoby jej doświadczającej z rąk sprawcy przemocy. Rozstanie, próba rozstania lub nagłe oddalenie emocjonalne od sprawcy przemocy domowej to czynniki wysokiego ryzyka, które mogą prowadzić do eskalacji przemocy. Średnio trzy Polki tygodniowo tracą życie w wyniku zabójstw dokonywanych przez obecnych lub byłych partnerów, którzy stosowali wobec nich przemoc domową. W Wielkiej Brytanii partnerzy przemocowcy zabijają średnio dwie kobiety tygodniowo, a większość z tych morderstw ma miejsce po zainicjowanym przez partnerkę rozstaniu. Odejście od sprawcy przemocy domowej wiąże się więc z realnym zagrożeniem zdrowia i życia osoby dotkniętej przemocą.
  • Miłość i nadzieja. Miłość do partnera, który stosuje wobec nas przemoc domową, skutecznie powstrzymuje nas przed rozstaniem. Przemoc to błędne koło, w którym doświadczamy również bardzo dobrych dni i szczęśliwych chwil pomiędzy incydentami przemocy domowej, kiedy nasz partner na krótki czas zmiena swoje zachowanie, przeprasza, obiecuje poprawę i błaga nas o ostatnią szansę na uratowanie związku. Obietnicom poprawy i prośbom o “jeszcze jedną szansę” mogą towarzyszyć różne “dowody miłości”, czyli prezenty, bukiety kwiatów, nagłe przejęcie obowiązków domowych, niespodziewane komplementy itp. Ta krótkotrwała poprawa zwykle daje nam nadzieję, że właśnie tym razem nasz partner wreszcie zmieni się na dobre. Kto chciałby zakończyć związek w miodowym miesiącu?
  • Dzieci. Odejście od sprawcy przemocy domowej jest o wiele trudniejsze, jeśli w związku są wspólne dzieci. Wielu rodziców dotkniętych przemocą domową uważa, że rodzic-przemocowiec może być dobrym i bezpiecznym rodzicem, a rodzina z dwojgiem rodziców żyjących pod jednym dachem jest lepsza, niż jeden rodzic samodzielnie wychowujący dzieci w atmosferze nieskażonej przemocą. Strach o bezpieczeństwo dzieci może również skutecznie powstrzymać nas od decyzji o rozstaniu, zwłaszcza, gdy sprawca przemocy domowej grozi nam ich odebraniem lub sugeruje, że zrobi im krzywdę, gdy zakończymy związek. Wpływ na nasze decyzje, gdy jesteśmy rodzicem doświadczającym przemocy, ma również to, o co proszą nasze dzieci. W związkach naznaczonych przemocą domową dzieci są również jej ofiarami, a rodzic-przemocowiec może manipulować ich uczuciami i lojalnością, aby utrzymać nad nami kontrolę.
  • Względy praktyczne. Tak, jak w przypadku zakończenia każdego związku, jeśli dotyka nas przemoc domowa, przed podjęciem decyzji o rozstaniu musimy rozwiązać kilka ważnych kwestii praktycznych, takich jak finanse czy mieszkanie. W wyniku działań sprawcy przemocy domowej, często nie mamy własnych środków na utrzymanie, a brak alternatywnych opcji mieszkaniowych oznacza, że zakończenie przemocowego związku może skończyć się dla nas nawet bezdomnością. Brak wsparcia ze strony najbliższych, brak dostępu do wsparcia ze strony organizacji pomagających osobom poszkodowanym przemocą domową, brak informacji o przysługującej nam pomocy ze strony państwa lub też brak takiej pomocy może sprawić, że rozstanie ze sprawcą przemocy domowej będzie dla nas niewykonalne.
  • Wstyd, strach przed samotnością, niska samoocena i brak pewności siebie, bo przecież beze mnie sobie nie poradzisz.
  • Względy religijne i kulturowe, jeśli na przykład żywimy przekonanie, że małżeństwo jest na dobre i na złe.
  • Status prawny osoby doświadczającej przemocy domowej. Jeśli osoba dotknięta przemocą domową przebywa zagranicą lub jest obywatelem innego państwa, jej prawo pobytu, do legalnego zatrudnienia lub do zasiłków może zależeć od pozostania w związku z partnerem przemocowcem. Problem ten dotyka na przykład wielu niepracujących Polek w Wielkiej Brytanii.

Warto pamiętać, że osoby dotknięte przemocą domową zwykle próbują odejść od sprawcy kilka razy, zanim uda im się to na dobre. Niezwykle istotne jest również przemyślenie własnego planu bezpieczeństwa przed zakończeniem przemocowego związku. Warto skontaktować się z najbliższą organizacją wspierającą osoby dotknięte przemocą domową lub lokalnym telefonem zaufania (namiary tutaj), aby otrzymać dodatkowe wsparcie i informacje na temat przysługującej nam pomocy w niebezpiecznym okresie przed i po rozstaniu ze sprawcą przemocy domowej.

Pytanie “dlaczego nie odejdziesz” jest również jednym z najbardziej niepotrzebnych i szkodliwych pytań, jakie można zadać osobie doświadczającej przemocy domowej. Dlaczego? Po pierwsze, zadając je, pokazujemy, że brak nam elementarnej wiedzy na temat przemocy domowej, trudności, dylematów i realnego niebezpieczeństwa, na jakie narażona jest osoba dotknięta przemocą domową. Pytając, dlaczego nie odejdzie, pośrednio sugerujemy, że pozostanie w przemocowym związku jest łatwym dla osoby dotkniętej przemocą wyborem życiowym. Po drugie, pytania o odejście pozostawiają punkt ciężkości własnie na osobie doświadczającej przemocy, a nie na sprawcy przemocy. Nie pytajmy już więc, dlaczego osoby dotknięte przemocą domową nie odchodzą. Skierujmy uwagę na sprawców przemocy. Pytajmy, dlaczego stosują przemoc. Pytajmy, dlaczego nie widzą w przemocy domowej niczego złego. Pytajmy, dlaczego wydaje im się, że ich zachowanie pozostanie bez konsekwencji. Wyślijmy sprawcom przemocy domowej wyraźny sygnał: Sprawco przemocy, ponosisz pełną odpowiedzialność za swoje zachowanie. Nie ma na nie miejsca w naszej rodzinie, bloku, miejscu pracy, dzielnicy, mieście, społeczeństwie. Najwyższy czas zmienić swoje zachowanie i zaprzestać przemocy. Mamy Cię na oku.

Przeczytaj również o tym, jak pomagać osobom dotkniętym przemocą domową, aby nie zaszkodzić (kliknij tutaj) i jak rozpoznać, że bliska nam osoba doświadcza przemocy domowej (kliknij tutaj). Namiary na organizacje niosące pomoc znajdziesz tutaj.

Korzystałam z następujących źródeł:

http://www.hiddenhurt.co.uk/why_domestic_abuse_victims_stay.html

http://www.domesticabuseshelter.org/infodomesticviolence.htm#why

http://www.refuge.org.uk/about-domestic-violence/barriers-to-leaving/

http://www.ncadv.org/learn-more/what-is-domestic-violence/why-victims-stay

Print Friendly, PDF & Email

Stalking, czyli uporczywe nękanie

Często myślę, że aby zrozumieć, czym jest stalking, trzeba najpierw powiedzieć jasno, czym stalking nie jest. Stalking nie ma nic wspólnego z miłością lub walką o związek. Stalking to coś więcej, niż niespodziewany bukiet kwiatów od nieznanego wielbiciela. Stalking to uporczywe nękanie, czyli natrętne, wielokrotne próby nawiązania i utrzymania kontaktu z nami ze strony stalkera, którego zachowanie wynika z obsesji i fiksacji na naszym punkcie. W uporczywym nękaniu nie ma nic romantycznego. Stalking może często całkowicie sparaliżować nasze życie, a w niektórych przypadkach może skończyć się gwałtem lub nawet morderstwem prześladowanej osoby.

Co wiemy o  stalkerach i stalkingu?

  • Najniebezpieczniejszym typem stalkera jest porzucony partner.
  • Prawie połowa kobiet zamordowanych w wyniku przemocy domowej w Wielkiej Brytanii i aż trzy czwarte w Stanach Zjednoczonych doświadczyła stalkingu ze strony swojego partnera-przemocowca, który prześladował je po rozstaniu. Osoby uporczywie nękane przez byłego partnera są narażone na wysokie ryzyko morderstwa.
  • Połowa porzuconych stalkerów zrealizuje swoje wcześniejsze groźby przemocy. Dla porównania, tak samo zrobi tylko jeden z dziesięciu stalkerów, którego osoba dotknięta stalkingiem wcześniej nie znała.
  • Trzy czwarte porzuconych stalkerów nęka osobę poszkodowaną miejscu pracy.
  • Osoby dotknięte stalkingiem w Anglii i Walii zgłaszają się na policję zwykle dopiero po około stu incydentach stalkingu.
  • Prokuratura w Anglii i Walii stawia w stan oskarżenia tylko jednego na stu stalkerów. Tylko jedna z dziesięciu osób skazanych za stalking otrzymuje karę więzienia.

Kogo dotyka stalking?

Odpowiedź jest prosta: stalking może dotknąć każdego z nas. Dane angielskiej infolinii dla osób dotkniętych stalkingiem  National Stalking Helpline sugerują, że większość osób zgłaszających się po pomoc to kobiety prześladowane przez mężczyzn, co oczywiście nie oznacza, że stalking nie dotyka mężczyzn, a kobiety nie stalkują. Dodatkowych informacji dostarczają badania dr Lorraine Sheridan, która przeanalizowała sytuację 2292 osób będących w kontakcie z infolinią. Najmłodsza z osób dotkniętych stalkingiem miała 10 lat, a najstarsza 73 lat. Prawie połowę z nich prześladował były partner lub partnerka, a ponad jedna trzecia osób poszkodowanych wykonywała zawód wymagający ciągłego kontaktu z ludźmi, taki jak lekarz, nauczyciel itp.

Jak długo może trwać stalking?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Osoby, których przypadki analizowała dr Lorraine Sheridan, doświadczały stalkingu w okresie od kilku miesięcy do aż 43 lat. Średni okres prześladowania przez stalkera według badań Sheridan trwał od 6 miesięcy do 2 lat. Warto podkreślić, że okres ten wzrastał w zależności od emocjonalnego związku stalkera z osobą poszkodowaną – im bliższa i bardziej intymna była to relacja, tym dłuższy i bardziej uporczywe stawało się zachowanie stalkera. Z tego powodu stalkerzy, którzy byli w związku z osobą przez siebie nękaną, stanowią dla niej największe niebezpieczeństwo, a stalking po rozstaniu może oznaczać, że życie osoby prześladowanej przez byłego partnera jest w realnym niebezpieczeństwie. 

Stalking  i strach osób dotkniętych stalkingiem należy potraktować bardzo poważnie

Doświadczenie stalkingu może wywołać w nas poczucie paraliżującego strachu, który odzwierciedla wysoki poziom niebezpieczeństwa ze strony naszego stalkera. Niestety często instytucje, u których szukamy pomocy, bagatelizują ryzyko, na jakie naraża nas stalking. Z tego powodu wiele osób prześladowanych przez stalkerów ma obawy przed zgłoszeniem stalkingu, z obawy, w jaki sposób ich problem zostanie “zaszufladkowany”. Obserwuję to bardzo często w mojej pracy z osobami prześladowanymi przez byłych partnerów. Dlaczego? Stalking to pozornie błahe, pozornie normalne, pozornie codzienne zachowania, które stalker z premedytacją powtarza tak długo, aż wywoła w nas poczucie osaczenia, zagrożenia i bezradności wobec natarczywej i niechcianej obecności w naszym życiu.  Osobie patrzącej z zewnątrz może wydawać się, że wyolbrzymiamy zachowanie stalkera lub wręcz tracimy poczucie “normalności”. Nic bardziej błędnego! To, czy dane zachowania stanowią stalking, zależy w dużej mierze od punktu widzenia osoby nimi dotkniętej i tego, w jaki negatywny sposób uporczywe nękanie wpływa na jakość jej życia i poczucie własnego bezpieczeństwa. Policjanci i pracownicy instytucji i organizacji stykających się z osobami doświadczającymi stalkingu muszą pamiętać, że stalking często przyjmuje formę uporczywych ale bardzo subtelnych zachowań, które nie będą w sposób natychmiastowy i oczywisty tłumaczyć, dlaczego osoba prześladowana przez stalkera boi się o własne życie.  

Jeszcze jedna ważna sprawa

Jeśli czytasz to i doświadczasz stalkingu ze strony obecnego lub byłego partnera, lub innej osoby, proszę, ocal swoje życie i zdrowie i skontaktuj się z organizacjami, które mogą pomóc . Namiary tutaj.

Co dalej?

W kolejnych wpisach napiszę o typach stalkerów,  o wpływie stalkingu na życie osoby poszkodowanej działaniami stalkera, a także o tym, co możemy zrobić, jeśli doświadczamy stalkingu. 

Dla zainteresowanych:

Poniżej podaję źródła, z których korzystałam:

Susy Lampugh Trust – link tutaj 

Paladin Stalking Advocacy – link tutaj

Raport o stalkingu “Out of Sight, out of mind” – wersja PDF tutaj

Lektury dodatkowe:

Paul E. Mullen “Stalkers and their victims” – link tutaj

Michele Pathe “Surviving Stalking” – link tutaj

Print Friendly, PDF & Email

Niebezpieczne Związki, czyli kiedy przemoc domowa może skończyć się zabójstwem osoby poszkodowanej?

Statystyki sugerują, że aż do miliona kobiet w Polsce rocznie dotyka przemoc domowa i seksualna. Tak, jak w wielu innych krajach, ta liczba to zapewne wierzchołek góry lodowej. Trzy Polki tygodniowo tracą życie z powodu przemocy domowej. Jak przewidzieć, kto może być następny i jak rozpoznać osobę, której grozi śmierć z rąk partnera przemocowca?

Brytyjska kryminolog Laura Richards opracowała listę czynników wysokiego ryzyka utraty życia przez osobę dotkniętą przemocą domową – oto one:

  1. Strach o własne bezpieczeństwo i poczucie zagrożenia życia. Osoba dotknięta przemocą domową potrafi najlepiej ocenić, jakie niebezpieczeństwo stanowi wobec niej partner przemocowiec. Jeśli osoba dotknięta przemocą domową czuje, że jej życie i zdrowie jest w niebezpieczeństwie, jest to znak, że prawdopodobnie tak jest. Jeśli wspieramy osobę, która mówi nam, jak bardzo się boi partnera, musimy potraktować to bardzo poważnie
  2. Rozstanie. Ryzyko morderstwa z rąk partnera przemocowca jest najwyższe do 18 miesięcy po rozstaniu lub próbie zakończenia związku przez osobę doświadczającą w nim przemocy.
  3. Ciąża lub małe dziecko do 18 miesiąca życia. Ciąża i okres do 18 miesięcy po porodzie to okres wysokiego ryzyka dla kobiet dotkniętych przemocą domową. Statystyki brytyjskie sugerują, że przemoc fizyczna często może wystąpić się pogorszyć się właśnie w okresie ciąży. Przemoc domowa w okresie ciąży i po porodzie jest również źródłem niebezpieczeństwa dla dziecka.
  4. Eskalacja przemocy. Jeśli do przemocy domowej dochodzi coraz częściej lub staje się ona coraz gorsza, np. przechodzi ze słownej w fizyczną lub osoba jej doświadczająca doznaje coraz poważniejszych obrażeń, ryzyko morderstwa z rąk partnera przemocowca wzrasta.
  5. Odizolowanie osoby doświadczającej przemocy. Partner przemocowiec zrobi wszystko, aby odizolować partnera lub partnerkę od osób najbliższych i źródeł wsparcia, często wykorzystując jej wiek, status społeczny, wiarygodność w oczach innych, niepełnosprawność, orientację seksualną itp.
  6. Stalking, czyli uporczywe prześladowanie. Partnerzy przemocowcy, którzy stalkują partnerów lub partnerki, są najbardziej niebezpieczną grupą byłych partnerów, a ich ofiary narażone na wysokie ryzyko zabójstwa i usiłowanego zabójstwa.
  7. Przemoc seksualna. Osoby, które doświadczają przemocy seksualnej w związku z partnerem przemocowcem są narażona na statystycznie wyższe ryzyko ciężkich obrażeń i utraty życia w wyniku przemocy domowej. Często wskazuje się również na związek pomiędzy przemocą seksualną w związku a gwałtami na przypadkowych kobietach – brytyjskie statystyki wskazują, że seryjni gwałciciele kobiet zwykle byli również sprawcami przemocy domowej we własnych związkach.
  8. Próby uduszenia, dławienia lub topienia partnerki.
  9. Groźby śmierci wobec partnerki, dzieci lub osób trzecich. Grożenie śmiercią jest niezwykle skutecznym sposobem na zatrzymanie partnerki w związku i zarazem czynnikiem wysokiego ryzyka morderstwa, który należy potraktować bardzo poważnie.
  10. Użycie broni lub przedmiotów jako broni. Partnerzy przemocowcy, którzy używają wobec partnerki broni (palnej, noża, kija bejsbolowego itp) lub przedmiotów jako broni (np. Rzucanie w partnerkę pilotem, telefonem komórkowym, bicie partnerki kijem od szczotki itp.) stanowią statystycznie wyższe ryzyko niebezpieczeństwa wobec partnerki.
  11. Obsesyjna zazdrość i kontrolowanie partnerki. Obsesyjna zazdrość wobec partnerki i próby przejęcia kompletnej kontroli nad wszystkimi aspektami jej życia oraz próby manipulacji osób trzecich mających kontakt z partnerką (rodzina, pracownicy socjalni, policjanci) to czynnik wysokiego ryzyka, który pozwala na przewidzenie morderstwa w sposób bardziej pewny niż np. historia przemocy fizycznej wobec partnerki. Często obsesyjna zazdrość, kontrola i manipulacja są bagatelizowane przez osoby stykające się z ofiarą przemocy domowej. Nie ma nic bardziej błędnego. Partnerzy przemocowcy, którzy obsesyjnie kontrolują partnerkę, są bardzo niebezpieczni i często zabijają w ostatecznym akcie kontroli i dominacji nad partnerką.
  12. Znęcanie się nad dziećmi.
  13. Znęcanie się nad zwierzętami.
  14. Nadużywanie alkoholu, narkotyków i innych substancji (np. sterydów) oraz problemy ze zdrowiem psychicznym u sprawcy przemocy.
  15. Groźby samobójcze. Partner przemocowiec grożący partnerce samobójstwem, szczególnie w kontekście próby rozstania, powinien być traktowany jak przysłowiowa bomba zegarowa. Przemocowcy, którzy grożą lub dokonują próby samobójstwa stanowią dla wysokie niebezpieczeństwo dla życia partnerki.

Więcej informacji o Laurze Richards i jej działalności znajdziesz tutaj i tutaj w języku angielskim. W kolejnych postach napiszę o tym, jak w brytyjskim systemie przeciwdziałania przemocy domowej ocenia się ryzyko w sytuacjach przemocy domowej, a szczególnie wysokie ryzyko zabójstwa partnerki przez sprawcę przemocy domowej. Napiszę też o dobrych praktykach w tej dziedzinie – być może w przyszłości będzie można przenieść je na grunt polski?

Jeszcze jedna ważna sprawa

Im więcej z powyższych zachowań ma miejsce, szczególnie w kontekście rozstania lub ciąży, tym wyższe prawdopodobieństwo śmierci ofiary z rąk sprawcy przemocy domowej. Jeśli czytasz to i doświadczasz przemocy ze strony obecnego lub byłego partnera, proszę, ocal swoje życie i zdrowie i skontaktuj się z organizacją wspierającą ofiary przemocy. Namiary tutaj.

 

 

Print Friendly, PDF & Email