Przemoc domowa i urazy mózgu

Uraz mózgu to nie tylko ryzyko zawodowe kaskaderów i bokserów. To również jeden z wielu poważnych problemów zdrowotnych, często dotykający osoby doświadczające przemocy fizycznej w związku.

Jaki rodzaj przemocy fizycznej może powodować urazy mózgu?

Uderzenia w głowę, szyję i twarz, potrząsanie i szarpanie, duszenie i topienie przez partnera, a także uderzenie głową o ścianę, podłogę, meble lub inną twardą powierzchnię przez osobę poszkodowaną przemocą to te rodzaje przemocy fizycznej, które mogą prowadzić do urazów mózgu u osoby doświadczającej przemocy. Duszenie jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia, zwłaszcza, gdy w jego wyniku tracimy przytomność lub mimowolnie oddamy mocz lub stolec. Oznacza to, że możemy być o krok od śmierci z powodu braku dostępu tlenu do mózgu. Duszenie prowadzące do utraty przytomności zwiększa również ryzyko śmierci w ciągu kolejnych 24 do 48 godzin z powodu udaru mózgu, zakrzepów lub udławienia się własnymi wymiocinami.

Jakie są najczęstsze objawy urazu mózgu u osób dotknętych przemocą fizyczną?

Najczęstszę objawy urazu mózgu u osób doświadczających przemocy fizycznej to bóle głowy, chroniczne zmęczenie, problemy z pamięcią i koncentracją, depresja i trudności w komunikacji z otoczeniem. Lista problemów zdrowotnych związanych z urazem mózgu jest jednak znacznie dłuższa i obejmuje również:

  • Problemy z uczeniem się i przyswajaniem nowych informacji
  • Obniżoną zdolność rozwiązywania problemów i myślenia abstrakcyjnego
  • Obniżoną zdolność myślenia perspektywicznego, planowania, ustanawiania celów i ich realizacji
  • Poczucie, że nie jesteśmy w stanie myśleć logicznie
  • Impulsywność i poczucie ogólnej dezorganizacji
  • Problemy z czytaniem, pisaniem i poprawną pisownią
  • Problemy z wysławianiem się – możemy mieć trudności ze znalezieniem właściwego słowa lub wypowiadaniem się w poprawny sposób
  • Problemy z kontrolą nad narządami mowy, np. językiem lub ustami
  • Trudności ze zrozumieniem pisanych lub mówionych treści
  • Problemy ze zrozumieniem i interpretacją języka mówionego i mowy ciała u innych
  • Brak motywacji i poczucia inicjatywy
  • Trudności w wyrażaniu prawidłowych emocji i nieodpowiednie reakcje – możemy np. śmiać się w odpowiedzi na poważny lub smutny temat, podnosić głos w miejscu, gdzie można mówić tylko szeptem itp.
  • Nagłe zmiany osobowości, temperamentu i zachowania
  • Wzmożona agresja lub stany lękowe
  • Nagły brak zahamowań
  • Nagłe poczucie smutku lub złości
  • Zmiany w sposobie wyrażania uczuć, np. poczucie braku emocji lub zwiększone odczuwanie emocji
  • Unikanie kontaktów z otoczeniem
  • Problemy ze snem
  • Wzmożona skłonność do irytacji i brak cierpliwości
  • Bóle głowy i szyi
  • Zaburzenia słuchu – utrata słuchu, szum lub dzwonienie w uszach
  • Nudności i wymioty
  • Zaburzenia wzroku – nieostre widzenie, widzenie podwójne, wrażliwość na bodźce wzrokowe, utrata wzroku
  • Problemy z równowagą i zawroty głowy
  • Zaburzenia węchu i smaku
  • Obniżenie koordynacji ruchowej
  • Problemy z utrzymaniem moczu lub kału
  • Wrażliwość na jaskrawe światło lub głośne, niespodziewane dźwięki
  • Ataki padaczki
  • Poczucie osłabienia lub utraty czucia w kończynach

Objawy urazu mózgu mogą wystąpić natychmiast po incydencie przemocy fizycznej lub w ciągu następnych kilku dni lub tygodni.

Dlaczego tak ważna jest jak najszybsza diagnoza i leczenie?

Po pierwsze, niezdiagnozowany i nieleczony uraz mózgu wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla zdrowia osoby poszkodowanej przemocą.

Po drugie, osoby dotknięte przemocą domową mogą napotykać na swojej drodze dodatkowe bariery ze strony otoczenia właśnie z powodu braku prawidłowej diagnozy. Niezdiagnozowane, nieleczone i błędnie interpretowane objawy urazów mózgu u osób doświadczajączych przemocy domowej mogą prowadzić do negatywnych i dyskryminacyjnych postaw ze strony instytucji pomocowych, które osobę poszkodowaną mogą postrzegać jako agresywną, nieprzewidywalną, chaotyczną, skłonną do histerii i ogólnie trudną we współpracy lub wręcz współwinną przemocy. Błędna interpretacja objawów urazów mózgu lub brak wiedzy o ich związku z przemocą domową wśród przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości może również zdyskredytować osobę poszkodowaną przemocą jako niewiarygodnego świadka w sprawach karnych lub nieudolnego, nieporadnego rodzica w sądzie rodzinnym.

Po trzecie, bez szybkiej i prawidłowej diagnozy i rehabilitacji, problemy zdrowotne, spowodowane urazem mózgu u osoby doświadczającej przemocy domowej, mogą zwiększyć jej zależność od sprawcy przemocy domowej i stać się jedną z wielu barier, które powstrzymają osoby dotknięte przemocą od uwolnienia się z przemocowego związku.

Doświadczasz przemocy fizycznej ze strony partnera?

Poniżej znajdziesz kilka pytań, które pomogą ocenić, czy jesteś osobą narażoną na uraz mózgu, jeśli doświadczasz przemocy fizycznej w związku:

  • Czy kiedykolwiek doświadczyłaś/eś uderzenia w twarz lub głowę?
  • Czy kiedykolwiek zostałaś/eś popchnięta/ty i uderzyłaś/eś głową w ścianę, podłogę lub inną powierzchnię lub przedmiot?
  • Czy kiedykolwiek doświadczyłaś/eś potrząsania lub szarpania ze strony partnera?
  • Czy kiedykolwiek doświadczyłaś/eś duszenia lub topienia to tego stopnia, że trudno było Ci oddychać?
  • Czy kiedykolwiek straciłaś/eś w wyniku powyższych rodzajów przemocy przytomność?

Jeśli odpowiedziałaś/eś twierdząco na jedno lub więcej z powyższych pytań, pomyśl:

  • Czy masz problemy z koncentracją uwagi lub pamięcią?
  • Czy masz problemy z wykonywaniem codziennych czynności lub podejmowaniem decyzji?
  • Czy radzenie sobie ze stresem jest dla Ciebie trudniejsze, niż kiedyś?
  • Czy jesteś w stanie przeprowadzać do końca projekty i przedsięwzięcia lub cele, których się podejmujesz?
  • Czy słyszysz od osób najbliższych, że ostatnio nie jesteś sobą lub, że Twoje zachowanie bardzo sie zmieniło?
  • Czy Twój partner-przemocowiec mówi Ci, że zmieniłaś/eś się na gorsze w ostatnim czasie i używa tego jako usprawiedliwienia dla przemocy, której Cię poddaje?
  • Czy odczuwasz nagłe, niespodziewane zmiany nastroju, których nie jesteś w stanie zrozumieć?
  • Czy cierpisz na nudności, wymioty lub inne problemy ze zdrowiem fizycznym?
  • Czy masz zawroty głowy lub problemy z równowagą?
  • Czy doświadczasz nawracających bóli główy i chronicznego zmęczenia?
  • Czy cierpisz na zaburzenia wzroku, słuchu, węchu lub smaku?

Tak, jak w przypadku wszystkich innych problemów zdrowotnych, osoby doświadczające powyżej opisanych rodzajów przemocy fizycznej i objawów zdrowotnych powinny niezwłocznie poszukać porady lekarskiej.

Mam również nadzieję, że wiedza o urazach mózgu jako jednego ze skutków przemocy domowej, z czasem dotrze do jak największej ilości osób i instytucji, tak aby zarówno osoby dotknięte przemocą domową i zagrożone z jej powodu urazami mózgu, jaki i ich otoczenie potrafiły rozpoznać, kiedy należy szukać pomocy lekarskiej pod kątem prawidłowej diagnozy i jak najszybszego leczenia i rehabilitacji.

Jeśli doświadczasz przemocy domowej, namiary na organizacje niosące pomoc znajdziesz tutaj.

Przeczytaj również o tym, jak pomagać osobom dotkniętym przemocą domową, aby nie zaszkodzić (kliknij tutaj) i jak rozpoznać, że bliska nam osoba doświadcza przemocy domowej (kliknij tutaj).

O tym, dlaczego osoby dotknięte przemocą domową nie odchodzą, przeczytasz tutaj. 

Jeśli chcesz do mnie napisać, kliknij tutaj. 

Korzystałam z następujących źródeł:

http://www.newyorker.com/news/news-desk/the-unseen-victims-of-traumatic-brain-injury-from-domestic-violence

http://vawnet.org/sc/traumatic-brain-injury-and-domestic-violence-understanding-intersections

http://vawnet.org/sites/default/files/assets/files/2016-10/HELPSScreeningTool.pdf

https://www.brainline.org/article/breaking-silence-violence-cause-and-consequence-traumatic-brain-injury